Kryminalistyka Studia prawnicze

Widacki Jan


Wydawnictwo: Wydawnictwo C.H.Beck
Isbn: 9788325542603
Rok wydania: 2012

Kryminalistyka Studia prawnicze

Prawnik-praktyk powinien dysponować takim zasobem wiedzy kryminalistycznej, jaki jest niezbędny do przeprowadzenia czynności procesowych (takich jak przesłuchanie, okazanie, eksperyment czy konfrontacja), do współdziałania z biegłymi różnych specjalności. To ostatnie polega na prawidłowym doborze biegłych, na umiejętności zadania im pytań, wreszcie na umiejętności zrozumienia opinii, sprawdzenia poprawności jej opracowania i umiejętności jej oceny i wykorzystania. Praktyka pokazuje, że niestety zbyt często organ procesowy, a więc występujący w tym charakterze prawnik, sędzia czy prokurator, są zupełnie bezradni wobec opinii biegłych, które w konsekwencji przyjmują bezkrytycznie. W takiej sytuacji, wynik procesu zbyt często zależy od opinii i stanowiska osób czasem o niesprawdzonych przez nikogo kwalifikacjach, reprezentujących różnie zaawansowane metodologicznie dyscypliny (co przekłada się na różny stopień pewności ich twierdzeń), czasem bezkrytycznych wobec własnych dokonań i możliwości reprezentowanej przez nich dziedziny wiedzy. Prawnik-praktyk musi znać metody identyfikacji najczęściej stosowane przez biegłych i najczęściej występujące w procesie. Musi mieć pojęcie o daktyloskopii, badaniach śladów biologicznych, śladów narzędzi, badaniach poligraficznych czy grafologii. Te najbardziej typowe i powszechne metody identyfikacji zostały opisane w podręczniku. Jednak elementarna znajomość metodologii nauk empirycznych pozwoli, przy odrobinie wysiłku, każdemu prawnikowi prześledzić rozumowanie biegłego i sprawdzić poprawność jego wniosków. W naszej procedurze nie ma niestety czegoś na kształt amerykańskiego standardu Dauberta dotyczącego dopuszczalności stosowania w procesie nowych metod. Reguły tego standardu powinny być jednak prawnikom w Polsce znane i stosowane, nie na zasadzie amerykańskiego precedensu, ale jako reguły wynikające z zasad wiedzy, o których mowa w art. 7 KPK. Autorzy, profesorowie kryminalistyki, reprezentują dziś różne ośrodki naukowe, jednak ich naukowy rodowód jest w dużej mierze wspólny. Swego czasu wszyscy byli pracownikami Katedry Kryminalistyki Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach i uczestnikami chęcińskich sympozjów metodologii kryminalistyki i w latach wspólnej pracy nauczyli się tak samo patrzeć na kryminalistykę: jako na naukę empiryczną, której uprawianie podlega określonym rygorom metodologicznym. Wszyscy autorzy mają w swym dorobku prace eksperymentalne, mają też doświadczenia praktyczne. Wszyscy mają doświadczenia biegłych, jeden z autorów ma ponadto doświadczenia jako obrońca w sprawach karnych. Wszyscy mają też kilkudziesięcioletnie doświadczenie dydaktyczne w zakresie kryminalistyki. Rozdział IV napisany został przy współautorstwie doświadczonego medyka sądowego, prof. dr hab. n. med. Zdzisława Marka, byłego wieloletniego kierownika krakowskiego Zakładu Medycyny Sądowej. Profesora Marka zaprosiliśmy do udziału w napisaniu tego rozdziału, uważając, że jest on niezbędny i komplementarny do całości, a równocześnie, że jego napisanie wymaga posiadania wiedzy medyczno-sądowej. Podręcznik jest dziełem zupełnie nowym, nawiązuje jednak do podręcznika „Kryminalistyka” pod red. Jana Widackiego, którego dwa kolejne wydania ukazywały się w 1999 i 2002 r. Od swych poprzedników różni się systematyką materiału, uwzględnia rozwój dyscypliny i zmiany w przepisach prawnych, jest napisany przez mniejsze grono autorów. Podręcznik przeznaczony jest przede wszystkim dla studentów wydziałów prawa. Mamy jednak nadzieję, że będzie on także przydatny dla prawników- -praktyków: sędziów specjalizujących się w sprawach karnych, prokuratorów, adwokatów, oficerów policji i innych formacji ochrony porządku i bezpieczeństwa, a także ochrony granic. Staraliśmy się ukazać w nim aktualny stan wiedzy, co więcej, zaprezentować jedynie wiedzę pewną. Opisano więc przede wszystkim metody rutynowe. Informacje o nowościach i metodach będących w trakcie prób i doświadczeń umieszczono głównie w blokach rozszerzających, wydrukowanych „mniejszą czcionką”. Kwestie wątpliwe, dyskusyjne nie zostały w tym podręczniku zawarte, co najwyżej zasygnalizowane. Mamy nadzieję, że podręcznik, który oferujemy Czytelnikom, spełni wcześniej założone zadania.